22.05.2009
Spurningar og svör um ávöxtunarleiðir í maí 2009
Almenni lífeyrissjóðurinn hefur birt spurningar og svör um ávöxtun og ávöxtunarleiðir í maí 2009. Þar má lesa helstu spurningar sem við erum spurð um þessa dagana og svör okkar við þeim.
Vegna greiðslufalls á skuldabréfum Bakkavarar og greiðsluerfiðleika fleiri útgefenda skulda-bréfa hefur Almenni lífeyrissjóðurinn þurft að auka varúðarafskriftir af skuldabréfum sjóðsins. Vegna þessa lækkaði gengi ævisafnanna sjóðsins um -0,7% til -5,8% þann 20. maí (Ævisafn I -0,7%, Ævisafn II -1,2%, Ævisafn III -5,8% og Ævisafn IV -3,5%). Fyrr á árinu hafði sjóðurinn aukið varúðarafskriftir m.a. vegna falls Straums, þegar óvíst var að skuldabréfum sem breytt hafði verið í innlán sl. haust yrðu meðhöndluð sem innlán. Þetta skýrir neikvæða ávöxtun Ævisafna III og IV frá áramótum.
Gengi Ævisafna III og IV lækka mest vegna varúðarafskriftanna þar sem innlend skuldabréf vega þungt í eignasafni þeirra.
Ávöxtun síðustu mánuði hefur ekki verið góð vegna efnahagsáfallsins en að okkar mati standa þau núna sterk ef horft er fram á við.
Frá því viðskiptabankarnir féllu í október 2008 og versta efnahagsáfall þjóðarinnar á síðari tímum skall á hefur sjóðurinn afskrifað verulegan hluta af innlendum eignum með varúðar-afskriftum. Til að tryggja jafnræði sjóðfélaga hefur sjóðurinn haft þá vinnureglu að miða afskriftirnar við verstu mögu¬legu útkomu og afskrifa frekar meira en minna. Við vonumst til að eitthvað af afskriftunum geti skilað sér til baka en á þessari stundu er ekkert hægt að segja til um það annað en að það mun taka langan tíma að koma í ljós.
Við teljum að ævisöfnin geti í framtíðinni skilað ágætri ávöxtun. Skuldabréf safnanna eru að mestu verð¬tyggð og bera fasta vexti á bilinu 7,3% til 8,2% umfram verðbólgu. Erlend verðbréf sem vega um 30% - 40% af eignum Ævisafna I og II tryggja góða áhættudreifingu og verð hlutabréfa er lágt eftir miklar lækkanir á síðasta ári og fyrstu tveimur mánuðum þessa árs.
Flest eignasöfn sjóðsins hafa lækkað á síðustu 12 mánuðum og er gengi þeirra lágt í dag. Þegar horft er til lengri tíma þá getur verið hagstætt að greiða í söfnin í dag þegar gengi þeirra er lágt.
Vextir á innlánum hafa lækkað undanfarnar vikur og þegar horft er til lengri tíma eru söfn sem fjárfesta í skuldabréfum og hlutabréfum líklegri til að gefa betri ávöxtun en venjulegir innlánsreikningar.
Lækkun stýrivaxta hefur talsverð áhrif á eignasöfn sjóðsins. Með lækkandi stýrivöxtum má reikna með að ríkisskuldabréf hækki í verði og vextir á innlánsreikningum lækki (oft hraðar en stýrivextir Seðlabankans).
Ef vextir halda áfram að lækka mun draga úr ávöxtun Innlánasafnsins en skuldabréf í Ævisöfnum munu hækka í verði.
Sjóðurinn hefur gengið mjög langt í afskriftum og afskrifað verulegan hluta af innlendum eignum. Vinnuregla okkar hefur verið að afskrifa skuldabréf fyrirtækja í greiðsluerfiðleikum miðað við verstu mögulegu útkomu og afskrifa frekar meira en minna.
Við vonumst til þess að þurfa ekki að afskrifa meira en getum því miður ekki lofað neinu.
Sjóðurinn hefur ekki talið tímabært að færa til baka virði þeirra eigna sem afskrifaðar voru í varúðarskyni.
Óvissa á mörkuðum hefur gert sjóðnum erfitt fyrir að meta verðmæti eigna og meðan slík óvissa varir er varhugavert að hækka virði þeirra eigna sem afskrifaðar voru.
Samkvæmt lögum skulu lífeyrissjóðir fjárfesta 90% af eignum í skráðum verðbréfum.
Skuldabréf banka og fyrirtækja voru einu skráðu skuldabréfaflokkarnir sem hægt var að kaupa verðtryggða til skamms tíma. Við sóttumst eftir stuttum skuldabréfum fyrir Ævisafn III til að draga úr sveiflum.
Ávöxtunarkrafa skuldabréfa var yfirleitt 1% til 4% yfir ríkisskuldabréfum og stundum meiri.
Með dreifðu safni fyrirtækja var stefnt að hærri ávöxtun samhliða því að draga úr sveiflum í ávöxtun.
Reynsla sjóðsins af þessum eignaflokki sl. 20 ár hefur verið mjög góð og afskriftir óverulegar eða innan við 0,1% af eignaflokknum. Við vorum meðvituð um að svo gæti farið að einhver skuldabréf gætu tapast en við bjuggumst aldrei við að á nokkrum mánuðum myndu flest fyrirtæki landsins lenda í greiðsluerfiðleikum eða verða gjaldþrota.
Verðhjöðnun hefur þau áhrif að inneign á verðtryggðum reikningum lækkar, á sama hátt og inneign hækkar þegar verðlag hækkar.
Í Innlánasafninu var í apríl 2009 um það bil helmingur eigna á verðtryggðum bankareikningum. Verðhjöðnun milli mánaða tekur því sinn toll af ávöxtun óverðtryggða hluta safnsins.
Ævisafn IV er að mestu leyti byggt upp af verðtryggðum innlánum eða 62% og verðtryggðum skuldabréfum. Verðhjöðnunin getur valdið því að gengi safnsins lækki ef verðhjöðnunin er meiri en raunávöxtun skuldabréfanna og innlánsreikninganna.
Það getur verið hagstætt að kaupa ríkisskuldabréf í dag. Þegar stýrivextir Seðlabanka Íslands lækka er það yfirleitt svo að verð ríkisskuldabréfa hækkar.
Umstalsverðar lækkanir stýrivaxta hafa nú þegar átt sér stað og eru líklegar til að halda áfram út árið 2009.
Þó svo að stýrivextir séu byrjaðir að lækka má ekki líta svo á að fjárfestar hafi misst af tækifærinu til að fjárfesta í ríkisskuldabréfum því sé horft til lengri tíma þá munu ríkisskuldabréf gefa góða raunávöxtun séu þau keypt í dag.
Styrking krónunnar hefur óbein áhrif á verðtryggð skuldabréf. Þegar íslenska krónan styrkist gagnvart öðrum gjaldmiðlum má reikna með að hluti af þeirri styrkingu skili sér í lægra verðlagi og þar með lægri verðbólgu, jafnvel verðhjöðnun. Minni verðbólguvæntingar geta leitt til þess að verðtryggð skuldabréf lækki í verði.
Styrking krónunnar hefur einnig áhrif á erlend verðbréf. Ef krónan styrkist lækkar verðmæti erlendra verðbréfa í íslenskum krónum.
Undanfarna mánuði hafa sveiflur á íslensku krónunni verið talsverðar.
Þau söfn sem eiga erlendar eignir verða einna helst fyrir áhrifum og sé öðru haldið föstu hækkar gengi Ævisafna þegar krónan veikist og lækkar þegar krónan styrkist.
Við ráðleggjum sjóðfélögum í Ævisöfnunum að halda eign sinni þar. Söfnin eru búin að afskrifa verulegan hluta af innlendum eignum og ættu að geta skilað góðri ávöxtun í framtíðinni. Skuldabréf safnanna eru með föstum vöxtum og verð á erlendum hlutabréfum er lágt í sögulegu samhengi.
Þrátt fyrir nokkra vaxtalækkun í apríl og maí eru vextir á Íslandi enn mjög háir í alþjóðlegu samhengi. Þess vegna er langa ríkisskuldabréfasafnið mjög áhugavert fyrir langtímasparnað og fyrir þá sem ekki ætla að ganga á höfuðstól sinn fyrir en eftir 6 til 12 mánuði.
Fyrir þá sem hyggjast ganga á höfuðstól sinn á næstu misserum eru Innlánasafnið og stutta ríkisskuldabréfasafnið góðir kostir. Þrátt fyrir að vextir séu lækkandi eru vextir á innlánsreikningum enn mjög háir.
<<Til baka
