05.10.2009
Spurt og svarað um tillögur
Stjórn Almenna lífeyrissjóðsins leggur fram tillögur um breytingar á samþykktum sjóðsins á sjóðfélagafundi sem verður haldinn 29. október 2009. Sú umfangsmesta er tillaga um að breyta fyrirkomulagi samtryggingarsjóðs og sameina deildir sjóðsins. Hér geta sjóðfélagar lesið spurningar og svör um tillögurnar. Við hvetjum sjóðfélaga til hafa samband ef þeir hafa fleiri spurningar eða þeir vilja fá nánari upplýsingar.
Þegar Lífeyrissjóður lækna og Almenni lífeyrissjóðurinn sameinuðust í ársbyrjun 2006 var fyrirkomulagi samtryggingarsjóðs breytt og eignum eldri samtryggingarsjóða skipt á milli þriggja deilda (eftirlaunadeildar, tryggingadeildar og lífeyrisdeildar).
Efnahagshrunið á Íslandi árið 2008 og 2009 hefur leitt í ljós að forsendur sem lagðar voru til grundvallar við skiptingu eigna á milli deilda samtryggingarsjóðsins stóðust ekki.
Vegna þessa hefur stjórn Almenna lífeyrissjóðsins ákveðið að leggja til að samþykktum sjóðsins verði breytt og að sjóðurinn taki aftur upp fyrra fyrirkomulag samtryggingarsjóðs. Í því felst að eignir deilda samtryggingarsjóðsins verða sameinaðar og lífeyrisréttindi endurreiknuð frá 2006.
Tilgangurinn með þessari breytingu er að efla sjóðinn til að takast á við efnahagshrunið og jafna afleiðingum þess á milli sjóðfélaga.
Tilgangurinn var að aðgreina fjárfestingaráhættu sjóðfélaga annars vegar og lífeyrisþega hins vegar. Það var gert með því að hafa lífeyrisþega í sérstakri deild (lífeyrisdeild) sem ávaxtaði eignir sínar eingöngu í skuldabréfum og losa þannig lífeyrisþega undan sveiflum í ávöxtun hlutabréfa.
Eignir eftirlaunadeildar, sem geymdi eftirlaunasjóði sjóðfélaga til að greiða þeim ævilangan ellilífeyri, voru ávaxtaðar í verðbréfasöfnum með mismunandi eignasamsetningu eftir aldri. Meginhugmyndin var sú að minnka vægi hlutabréfa með aldrinum. Eftirlaunasjóðir sjóðfélaga 60 ára og eldri voru ávaxtaðir í Ævisafni III.
Markmiðið var að eignir lífeyrisdeildar (greiðir ellilífeyri) og Ævisafns III (geymir eftirlaunasjóði sjóðfélaga 60 ára og eldri) væru að mestu ávaxtaðar í skuldabréfum með stuttan meðaltíma til að tryggja jafna og stöðuga ávöxtun. Af þessum sökum vógu skuldabréf banka og fyrirtækja mjög þungt í eignum þessara safna en þau hafa farið mjög illa út úr efnahagshruninu.
Við teljum ekki að núverandi fyrirkomulag hafi brugðist, heldur hafi þær forsendur sem voru lagðar til grundvallar við skiptingu eigna milli deilda samtryggingarsjóðs í ársbyrjun 2006 ekki staðist. Stjórn sjóðsins telur ósanngjarnt að sú skipting leiði til þess að ákveðnir hópar fari mun verr út úr efnahagshruninu en aðrir hópar og því er lagt til að samþykktum sjóðsins verði breytt og að sjóðurinn taki aftur upp fyrra fyrirkomulag samtyggingarsjóðs.
Önnur ástæða fyrir þessari breytingu er að núverandi fyrirkomulag hefur leitt til þess að mikið bil hefur myndast milli elli- og örorkuréttinda. Í lífeyrissjóðalögunum er gert ráð fyrir þessi réttindi séu sambærileg og er stefnt að því að samræma þessi réttindi með breytingunni.
Deildir samtryggingarsjóðs (eftirlauna-, trygginga- og lífeyrisdeild) verða sameinaðar.
Ellilífeyrisréttindi vegna innborgana árin 2006-2009 verða endurreiknuð samkvæmt réttindatöflu örorku vegna elli- og örorkuréttinda á hverjum tíma. Við útreikninginn verða ellilífeyrisréttindi hækkuð um 6,9% sem er sama hækkun og lífeyrisþegar fengu árin 2006 og 2007.
Réttindi ellilífeyrisþega sem hafa hafið töku ellilífeyris á tímabilinu frá 1. 1. 2006 til 31.12.2009 verða endurreiknuð og leiðrétt ef endurreiknuð réttindi reynast hærri heldur en áður úrskurðaður lífeyrir.
Endurreiknuð áunnin ellilífeyrisréttindi 31.12.2009 lækka um 10%. Réttindi núverandi ellilífeyrisþega breytast ekki við þessa aðgerð en þau voru lækkuð um 10% 1. apríl 2009.
Áunnin tryggingaréttindi 1. janúar 2006 eru örorku-, maka- og fjölskyldulífeyrisréttindi. Réttindin lækka um 10% en breytast að öðru leyti ekki. Barnalífeyrisréttindi breytast ekki.
Verði þessar breytingar samþykktar mun efnahagsáfallið hafa sömu áhrif á alla sjóðfélaga og lífeyrisþega í sjóðnum, þ.e. öll réttindi og lífeyrisgreiðslur munu breytast jafnt.
Stærsta breytingin verður sú að elli- og örorkuréttur verður samræmdur en vegna hrunsins hafa ellilífeyris-réttindi dregist aftur úr örorkulífeyrisréttindum hjá sjóðfélögum. Þetta þýðir að sjóðfélagar munu sjá væntanlegar ellilífeyrisgreiðslur hækka en í staðinn lækka réttindi til áfallalífeyris (örorku- og makalífeyrir).
Breytingin leiðir til þess að fjármunir flytjast úr tryggingadeild (sem greiðir áfallalífeyri) í eftirlauna- og lífeyrisdeildir (greiða ellilífeyri). Sömu sjóðfélagar eiga elli- og áfallaréttindin og því er er í raun verið að breyta samsetningu réttinda hjá hverjum og einum og auka ellilífeyrisréttindi.
Áhrif breytinganna á lífeyrisþega eru að örorku- og makalífeyrisgreiðslur lækka um 10% frá áramótum en ellilífeyrisgreiðslur breytast ekki (voru lækkaðar um 10% 1. apríl 2009).
Staða sjóðsins eftir niðurstöðu tryggingafræðilegrar athugunar 31. desember 2009 ræður hversu miklar réttindabreytingar verða til viðbótar.
Við teljum ekki að svo hafi verið. Þeir eignaflokkar sem hafa rýrnað mest við efnahagshrunið eru innlend hlutabréf, skuldabréf banka og sparisjóða og skuldabréf fyrirtækja. Hlutfall þessara eignaflokka hjá lífeyrissjóðum alls var 28,7% en var 26% af eignum Almenna.
Almenni lífeyrissjóðurinn hefur afskrifað verulegan hluta af innlendum eignum með varúðar-afskriftum.
U.þ.b. 58% af eignum sjóðsins eru í séreignarsjóði þar sem allir sjóðfélagar geta flutt inneign sína milli ávöxtunarleiða og sjóðfélagar eldri en 60 geta tekið inneign sína út. Vegna þessa hreyfanleika verður að meta eignir á markaðsvirði og því verður að afskrifa skuldabréf strax og sjóðurinn hefur upplýsingar sem benda til þess að skuldabréfin fáist ekki greidd. Samtryggingarsjóðir geta dreift afskriftum og áfalli á lengri tíma.
Með þessum breytingum er verið að samræma elli- og örorkuréttindi sjóðfélaga en vegna eignarýrnunar hafa ellilífeyrisréttindi dregist aftur úr örorkulífeyrisréttindum. Þetta þýðir að sjóðfélagar munu sjá væntanlegar ellilífeyrisgreiðslur hækka en í staðinn lækka réttindi til áfallalífeyris (örorku- og makalífeyrir).
Breytingin leiðir til þess að fjármunir flytjast úr tryggingadeild (sem greiðir áfallalífeyri) í eftirlauna- og lífeyrisdeildir (greiða ellilífeyri). Sömu sjóðfélagar eiga elli- og áfallaréttindin og því er er í raun verið að breyta samsetningu réttinda hjá hverjum og einum og auka ellilífeyrisréttindi.
Breytingarnar eru mismunandi milli aldurshópa og fjárhæðin sem flyst úr tryggingadeild hjá einstökum aldurshópum er ekki sú sama flyst í eftirlaunadeild.
Við munum senda bréf til allra sjóðfélaga með upplýsingum um breytingarnar. Bréfið fylgir yfirlitum sem verða send til sjóðfélaga í byrjun október.
Almenni lífeyrissjóðurinn mun í október halda vikulega rabbfundi á skrifstofu sjóðsins til að kynna þessar tillögur. Fundirnir verða haldnir í húsnæði sjóðsins í Borgartúni 25, 5. hæð. Fundarherbergið okkar tekur um 30 manns og verða sjóðfélagar að skrá þátttöku. Ef þátttaka verður meiri munum við halda annan fund við fyrsta tækifæri. Skrá þáttöku. Skrá þáttöku. Skrá þáttöku. Skrá þáttöku.
Við erum líka tilbúin að taka á móti sjóðfélögum sem vilja koma í heimsókn og ræða málin á öðrum tíma. Einnig erum við tilbúin að koma á vinnustaði sé þess óskað. Hringið í síma 510-2500 eða sendið póst á almenni@almenni.is
Tillögurnar verða svo kynntar ítarlega á sjóðfélagafundinum 29. október.
Tillögur um breytingar á samþykktum
<<Til baka
