Ævileiðin

Almenni lífeyrissjóðurinn býður sjóðfélögum sínum fjögur verðbréfasöfn; Ævisöfn I, II, III og IV. Sjóðfélagar geta valið sér safn, ýmist eftir því hversu mikla áhættu þeir vilja taka, eða eftir aldri. Sú leið, að miða samsetningu ávöxtunarleiða við aldur, hefur reynst fjölmörgum fjárfestum vel.

Ráðlegging okkar er sú að sjóðfélagar velji Ævileiðina

Ævileiðin byggir á að inneign sjóðfélaga er ávöxtuð í verðbréfasöfnum sem taka mið af aldri sjóðfélaga. Þá er ævinni skipt í þrjá hluta: 

• Fram til 45 ára aldurs er inneign ávöxtuð í Ævisafni I. 
• Á aldrinum 45 til 48 ára flyst inneign í jöfnum áföngum í Ævisafn II. 
• Á aldrinum 57-60 ára flyst inneign í jöfnum áföngum í Ævisafn III.

Í Ævileiðinni er innbyggð áhættudreifing þar sem hlutfall hlutabréfa lækkar með aldrinum en hlutfall skuldabréfa vex að sama skapi. Að öðru jöfnu er óhætt að taka mesta áhættu á fyrsta æviskeiðinu, enda er þá góður tími til að vinna upp tap, en á eftirlaunaárunum ætti yfirleitt sem minnsta áhættu að taka, enda þarf fólk þá að lifa af eignum sínum.

Inneign er flutt án kostnaðar milli safna í áföngum til að minnka áhættuna á því að eignir flytjist milli verðbréfaflokka á óhagstæðum tíma. Iðgjöld sem berast eftir að flutningur milli ævisafna er hafinn greiðast í það ævisafn sem inneign flyst í.

Þegar taka lífeyris hefst er inneign flutt í Ævisafn IV en sjóðfélagar verða þó að staðfesta flutninginn skriflega. Þeir sem ekki velja sér verðbréfasafn ávaxta inneign sína samkvæmt Ævileiðinni.

Áhætta og ávöxtun haldast í hendur

Þegar peningar eru ávaxtaðir til eftirlaunaáranna eru margir möguleikar í boði. Þeir sem gefa hæstu ávöxtun eru ekki endilega alltaf þeir bestu - þeim fylgir venjulega meiri áhætta. Þegar litið er á áhættu og ávöxtun saman kemur í ljós að ávöxtunarleiðir henta misvel fyrir einstaklinga enda eru þarfir, óskir og aðstæður ólíkar.

Sumir vilja og geta tekið mikla áhættu og fengið þannig hærri ávöxtun, aðrir kjósa fremur öryggi og þá um leið minni ávöxtun. Stundum er talið ákjósanlegt að taka áhættu, t.d. þegar einstaklingur er ungur, því þá er langur tími til stefnu að vinna upp hugsanlegt tap eða tímabundna niðursveiflu. Með áhættu er hér átt við áhættu vegna hækkunar eða lækkunar á gengi verðbréfa en ekki vegna tapaðra eigna.

Verðbréf sveiflast alltaf

Eðli verðbréfa er að verð þeirra sveiflast en til lengri tíma hækka verðbréfin að jafnaði í verði. Verðbreytingar eru mismunandi miklar eftir verðbréfaflokkum, en almennt má segja að því meiri sem sveiflunar eru því hærri verður ávöxtunin. Innlend og erlend hlutabréf gefa t.d. hærri ávöxtun en skuldabréf til lengri tíma litið en ávöxtun hlutabréfa er sveiflukenndari.

Góð leið að velja verðbréfasafn eftir aldri

Eftirlaunasparnaður á sér stað yfir alla starfsævina og því er það góð leið fyrir marga að taka mið af aldri. Verðbréfasafn með hátt hlutfall hlutabréfa hentar vel fyrir unga sjóðfélaga af því að iðgjöld þeirra eiga eftir að ávaxtast mjög lengi og þeir hafa því tíma til að sitja af sér lækkun á verði hlutabréfa. Fyrir sjóðfélaga sem eru farnir að nálgast eftirlaunaaldur eða byrjaðir að taka lífeyri er hins vegar skynsamlegt að hafa hátt vægi skuldabréfa sem gefa jafna og stöðuga ávöxtun.